Pinot Blanc

Wat het is

Pinot Blanc is geen aparte soort maar een witte mutatie van Pinot Noir. Genetisch identiek aan zijn ouder, alleen heeft een mutatie de anthocyaan-productie in de schil uitgeschakeld. Hedendaags moleculair onderzoek (Pelsy et al, 2010) laat zien dat Pinot Blanc en Pinot Gris parallel uit Pinot Noir zijn ontstaan, niet sequentieel zoals lang werd aangenomen.

In Champagne is het een van de “vergeten vier” druivenrassen, naast Arbane, Petit Meslier en Pinot Gris.

Waar groeit het

Ongeveer 82 hectare in heel Champagne, of minder dan 0,3 procent van het areaal. Verreweg het grootste deel daarvan staat in de Aube, op kalkstenen bodems vergelijkbaar met Chablis.

Producenten met Pinot Blanc-aanplant:

• Pierre Gerbais (Aube): 4 hectare op een 18-hectare-domein, bottelt cuvées 100 procent Pinot Blanc Extra Brut (“L’Originale”)
• Tarlant (Vallée de la Marne): kleine percelen
• Drappier (Aube): in de Quattuor-blend
• Laherte Frères (Vallée de la Marne): 17 procent in de “Les 7”-cuvée

Sinds 1939 verboden voor nieuwe aanplant; bestaande stokken zijn legaal te oogsten. De meeste percelen zijn oude bush vines (>50 jaar).

Rijping en risico’s

Vroege bot, vroege rijping — vergelijkbaar met Pinot Noir maar zonder kleur. Lagere zuurgraad dan Chardonnay (~0,5 g/l lager gemiddeld). Vatbaarheid voor schimmel ergens tussen Pinot Noir en Chardonnay in.

De ouderdom van veel huidige stokken is een grotere zorg dan ziekte: de meeste percelen zijn oude bush vines die niet meer herplant mogen worden. Bij natuurlijk afsterven verdwijnt de variëteit als de Comité Champagne de regels niet versoepelt.

In het glas

Jong: groene appel, peer, witte perzik, citroenschil, soms gerookte hint. Lager fruit-volume dan Chardonnay, ronder dan Arbane of Petit Meslier. Past slecht bij hoge dosage. De beste Pinot Blanc-Champagnes komen als Brut Nature of Extra Brut.

Met rijping ontwikkelen honing, hazelnoot, gele appel. Niet zo lang bewaarbaar als top-Chardonnay; 5 tot 12 jaar is realistisch.

Rol in de blend

Klein percentage in sept-cépages-cuvées (Aubry, Laherte’s Les 7, Drappier’s Quattuor). Mono-cépage bij:

• Pierre Gerbais “L’Originale”: 100 procent Pinot Blanc, Aube
• Tarlant “Brut Nature L’Aérienne”: 50 procent Pinot Blanc + 50 procent Chardonnay

Verschil met Pinot Blanc elders

Anders dan Pinot Blanc in de Elzas (vaak gemengd met Auxerrois, ronder, voller, soms een tikje fenolisch) of Italië (Pinot Bianco, vooral in Alto Adige, fruit-gedreven) is de Champagne-versie verticaler, mineraler en minder fruit-gedreven. Het krijt onder de wortels en de tweede gisting met autolyse veranderen de druif compleet.

Wanneer drinken

Aperitief, schaaldieren, lichte vissoorten. Niet bij rijke gerechten — daar mist Pinot Blanc body. Serveertemperatuur: 8-9 graden.

Voor de drinker

Pierre Gerbais “L’Originale” is de meest beschikbare mono-cépage Pinot Blanc Champagne, rond 50-65 euro per fles. Voor de gemiddelde drinker een interessantere kennismaking met grower-Champagne dan een zoveelste Chardonnay.