Een borrel, een glas vruchtensap in de hand, en aan tafel iedereen met wijn. Die scène krijgt een serieus alternatief. Voor deze Sparks zit ik tegenover Fleur van de Fruitslagers, makers van Cul Sec: een Nederlands alcoholvrij dat de complexiteit van een natuurwijn nadert, zonder de alcohol. We openen twee flessen samen, L’étable Fumé en Rouge en Voiture, en pellen het productieproces af.
Regeneratieve wortels
De Fruitslagers werken vanuit hun Roze Bunker. Naast Cul Sec maken ze siropen, alcoholvrije spirits en condimenten. De insteek gaat verder dan dranken alleen. Ze werken met regeneratieve boeren, die ingrediënten leveren uit ecosystemen die ze opbouwen in plaats van uitputten. Die keuze geeft elke fles een tweede laag betekenis naast de smaak.
Fleur vertelt dat het uitgangspunt nooit imitatie was. Het doel is een drank die op eigen benen staat aan de eettafel, niet een wijn die toevallig de alcohol mist.
Hoe Cul Sec wordt opgebouwd
Gedealcoholiseerde wijn verliest smaak bij het verwijderen van de alcohol. Cul Sec lost dat anders op. In plaats van te dealcoholiseren bouwt het de complexiteit van onderaf op. De basis is biologisch druivensap: Pecorino voor de oranje variant, Sangiovese voor de rode. Daarna volgen kruiden- en plantaardige infusies op waterbasis.
Dan komt een trage gisting met kombucha- en kefirculturen. Als laatste gaan er kleine hoeveelheden tincturen in, net onder de 0,5 procent alcohol. Die brengen de vluchtige aromatische componenten terug die normaal door alcohol worden gedragen. Lichte bruising houdt het palet levendig.
In het glas
L’étable Fumé, de oranje, valt op door het troebele uiterlijk en de drijvende plantendeeltjes. De neus brengt gedroogde kruiden, witte thee en jasmijn. Op het palet komt een gentiaan-bitterheid, subtiele peer en kruidigheid van luzerne en verbena. De lichte bruising zorgt voor een aangename levendigheid in de mond.
Rouge en Voiture, de rode, heeft rook, hibiscus en rode bessen in de neus. Het meest opvallend is de echte tanninestructuur. Dat droge gevoel dat je herkent uit klassieke rode wijnen. Cacao, vanille en pepernuances voegen lagen toe. De gisting met kefir en kombucha geeft een diepte die je in alcoholvrij zelden tegenkomt.
Bij eten
L’étable Fumé werkt als aperitief. Rouge en Voiture houdt zijn eigen tegenover pasta of Aziatisch. De structuur is er, en restaurants gebruiken Cul Sec inmiddels in hun pairingmenu’s naast de wijnvarianten, niet erna.
Cul Sec kost rond de 15 euro per fles. Een redelijk geprijsd alternatief in een categorie waar de keuze meestal stopt bij sap of sodawater. Voor een bewuste avond, of gewoon een doordeweekse, blijft het iets om over na te praten.
Veelgestelde vragen
Wat is Cul Sec precies? Cul Sec is een alcoholvrije drank van de Nederlandse Fruitslagers die de complexiteit van natuurwijn benadert. In plaats van wijn te dealcoholiseren wordt de smaak van onderaf opgebouwd met biologisch druivensap, botanische infusies en een trage gisting met kombucha- en kefirculturen.
Is Cul Sec hetzelfde als gedealcoholiseerde wijn? Nee. Gedealcoholiseerde wijn vertrekt van bestaande wijn en haalt de alcohol eruit, wat smaak kost. Cul Sec bevat geen gedealcoholiseerde wijn maar bouwt een eigen profiel op, met tincturen net onder de 0,5 procent alcohol om vluchtige aroma’s terug te brengen.
Welke varianten zijn er? Twee in deze aflevering: L’étable Fumé, een oranje op basis van Pecorino-druivensap, en Rouge en Voiture, een rode op basis van Sangiovese met een echte tanninestructuur.
Waar is Cul Sec verkrijgbaar? Via de Fruitslagers en de Roze Bunker, rond de 15 euro per fles. Meer informatie staat op fruitslagers.nl/culsec
Beluister op je eigen podcastplatform
Liever Apple Podcasts, Pocket Casts, Overcast of een andere app? Zoek op Sparks by VinoVonk in je podcastapp en je vindt deze aflevering met Fleur over Cul Sec.
Meer over de Fruitslagers
Cul Sec en het volledige assortiment van de Fruitslagers: fruitslagers.nl/culsec
Transcript
Onderstaand het volledige gesprek. Indien in het Engels opgenomen, is dit de Nederlandse vertaling.
Toon volledig transcript
Hoi, ik ben Jeroen Vonk en welkom bij Sparks by VinoVonk. De serie waarin ik je meeneem in de wereld van wijnen, spirits en innovatieve dranken. En vandaag gaan we het over innovatieve dranken hebben. En wel van Cul Sec van de Fruitslagers. En daar heb ik een mooie gast bij en dat is Fleur van de Fruitslagers.
Fleur, welkom. Kun je iets vertellen over, ja ik zag het, de Fruitslagers. Jullie zitten in de Roze Bunker. Ik ga… Heel hard op dit soort namen, ik hou ervan.
Maar zou je er iets over kunnen vertellen? Ja, dat is goed. Onze overkoepelende naam is de Fruitslagers. Je zegt het al in de Roze Bunker, nu lijkt het veel, maar Roze Bunker is eigenlijk de naam van één van onze merken. We hebben verschillende merken en we maken alcoholvrije dranken, maar ook met onze eigen reststromen, condimenten en andere producten.
Zo’n negen of tien jaar geleden zijn we begonnen met Roze Bunker. Dat zijn siropen. We hebben nu, als ik het goed uit mijn hoofd zeg, al een smaakoffertje, 12, 13 op de planken staan. En het afgelopen jaar zijn we heel erg druk geweest met het lanceren van twee alcoholvrije dranklijnen. Dus we hebben inderdaad Cul Sec, dus de alcoholvrije alternatieven voor natuurwijn.
En dan hebben we Fieldkite, alcoholvrije spirits. En die zijn super leuk te mixen met Roze Bunker of met Cul Sec tot een mocktail. En dan hebben we ook nog een aantal condimenten die we met onze eigen reststromen maken. Dus bijvoorbeeld een hot sauce en een tempeh chiliolie. De tempeh chiliolie wordt gemaakt met tempeh van een ander merk wat wij ook voeren, namelijk Boonzaak.
Daar maken we tempeh van Hollandse vergeten bonen. Nou en dan hebben we nog dessertsiropen, azijnen, nou van alles eigenlijk. En dit alles doen we om het landschap te restaureren. Beginnen beter te maken en het voedsellandschap te verbeteren. Ja, het is een beetje een regeneratieve aanpak.
Zeker, ja we werken ook met veel regeneratieve boeren en telers samen om producten van ze af te nemen, kruiden, dat soort dingen die we dan weer verwerken in onze dranken. Ja. Ik heb deze twee leuke flessen van jullie opgestuurd gekregen om te proberen. Ja, inderdaad wat je zegt, het is een beetje een alternatief voor natuurwijn. Wijn met lage interventie en wat je ook ziet is dat er allemaal van die leuke stukjes in zweven.
En ja, dat vind ik altijd wel wat hebben. Want dan weet je gewoon dat er wat gebeurt. Ik weet nog Niels van Laatum bij het schrijven van het boek Natuurwijn. Die zegt dan ook altijd schudden voor gebruik, ja als het liefst. Maar daar staat die druk op, dus we gaan dit natuurlijk niet hard schudden.
Er zitten wel bubbels in inderdaad. Maar kan je iets vertellen over deze twee? Ja, Het is een alternatief voor natuurwijnliefhebbers. Dat is inderdaad hoe wij het verkopen. En we zijn een jaar of twee geleden begonnen al met het ontwikkelen ervan.
En eigenlijk was ons doel om een smaakvol product te maken die gelaagdheid heeft, die volwassen is, die veel body heeft. En dus we hebben gebruik gemaakt van allerlei technieken om dit te maken. En we zijn heel technisch gaan kijken naar wat ook wijn precies is en wat het in je mond doet, wat het op je tong doet, in je keel. Hoe komt dat nou en hoe kunnen we dat nabootsen zonder gebruik te maken van alcohol of dat alcohol dat effect heeft, maar. Zal ik je wat vertellen over de opbouw, de technieken daarachter?
Ik denk dat dat veel zegt. Het eerst naar glas inschenken en we dan samen proeven? Goed idee, waarmee zullen we beginnen? Wat denk jij? Jij bent expert.
Oranje deze? Ja. Helemaal uit open te maken. Ik hoef niet te bang te zijn dat met een pet nat dat het helemaal uitspuit. Nee, er zit wel wat bruis in, maar dat gaat helemaal goed.
Ja. Yes! Dus dit is de oranje, ja, proost! Wat een bijzondere geur. Heel aardig, bloemig.
Ja, dit is de… Beetje iets van witte thee en jasmijn. Ja, het heeft best wat gedroogde kruiden die je denk ik ook wel ruikt. En wat peren tonen, maar ook peren gerijpt bijvoorbeeld in eik. En luzerne, verveine, dus dat soort gedroogde kruiden.
Dus dat is ook een beetje de funky ondertoon die je erin terug kan proeven. En verder heeft deze best wel wat bitters, dus daarom leek mij het leuk om met deze te beginnen. Ik vind het zelf wel heel leuk om deze bijvoorbeeld ook als aperitief te drinken. Ik zie ook dat veel restaurants dat leuk vinden om te doen. Omdat deze dus best wel stevig is qua smaak.
Best wat bitters. Dat komt van gentiaan, dat is een wortel. En die geeft gewoon best wel wat bitters af. Dus deze is wel vol van smaak. Best wel kruidig.
En in deze zit pecorino als druif. Die geeft toch nog een klein zoetje, wou ik zeggen. Maar goed, ik vind deze wel… Zou hem niet willen omschrijven als zoet per se. Ja, ja, precies.
Ja. En wat we dus eigenlijk doen bij al onze dranken is dat we een opbouw hebben die je misschien nog niet eerder hebt gezien. Dus we hebben een deel druivensap. Daarvoor gebruiken we biologische druiven. In deze is dat dus pecorino.
Dan hebben we een deel infusies. Dus een onttrekking van smaak op water. Dus de meest simpele vorm kun je denken aan thee. Maar het kan ook een koude infusie zijn die bijvoorbeeld weer in onze wit aanwezig is. Dan hebben we een deel langzame fermentatie.
Bij de oranje, de L’étable Fumé, gebruiken we daar kombucha voor. Dus de schillen van de druif, de most, die zetten we op die fermentatie om de tannines er nog uit te krijgen. En dan hebben we nog een deel aan tincturen. Dus dat is eigenlijk ook zoiets als een infusie, maar dan met alcohol. Omdat alcohol, ja, die heeft een ander vermogen voor het overbrengen van smaak dan water dat heeft.
En dat druppelen we bij tot maximaal een half procent. Nu zit er nog minder in, max volgens mij 0,4 of misschien nog wel minder. En dat doen we echt om die volatiele smaken er nog weer in te krijgen. Dus dat hele kleine beetje alcohol, dat doet dan toch nog best veel voor de gelaagdheid eigenlijk in smaak. Ja, dus dat is eigenlijk de opbouw van onze dranken.
Grofweg. En elke heeft dan andere ingrediënten. Ja, en dus nog een beetje koolzuur. Voor ook dat mondgevoel. En hoe krijg je die koolzuur erin?
Moet ik dat zien als een soort van grote soda stream? Ja, die spuiten we er wel in. Dus dat is niet door vergisting, maar dat is aangebracht, zeg maar. Ja. Via de kombucha kunnen komen.
Ja, nee, dat hebben we zelf toegevoegd. Ja, en het is een hele lichte sparkle, maar hij doet toch nog best veel in mond, vind ik. Het zorgt dat het niet heel erg slap blijft. Het zorgt ervoor dat het letterlijk lekker bruist in je mond. En je zei dat je begint met druivensap.
Begin je dan echt met de druif of begin je dan met gedealcoholiseerde wijn? Nee, we beginnen echt met het sap van de pure druif, dus we dealcoholiseren niet. En dat is een bewuste keuze eigenlijk omdat we die smaak overeind willen houden. En wanneer je het dealcoholiseert, gaat er naar onze mening best veel smaak verloren. Dus daarom hebben we ervoor gekozen om dat niet te doen en juist gebruik te maken van die andere technieken en de pure druif erin te gebruiken.
Dus die pecorino die ik heb geproefd, was ook echt… Iets wat ik nog nooit had geproefd, want je proefde het dan alleen in wijnvorm, zeg maar. En hier was gewoon nog niet mee gebeurd, dus dat is best heel bijzonder om te proeven en heel smaakvol. Dus dat was ook een leuke ontdekking bij het maken van deze dranken. Ja, en wat vind je ervan als je dit zo proeft?
Heel erg lekker, maar ik vind het ook heel bijzonder, want het is wat je zelf ook zei, het is een alternatief voor natuurwijn. Dus wijn waar niet zo veel is ingegrepen, dus je hebt altijd wel iets van een randje, een beetje aards, een beetje funky, dat je denkt, wat gebeurt hier? En dat heb je hier toch ook wel. Maar het is niet dat je denkt van, ik zit geen wijn te drinken of, ik heb een vruchtensap. Nee.
Het is echt compleet iets anders, maar je voelt wel dat het complexiteit heeft. Nou fijn, want dat was ook het doel inderdaad om dus echt iets volwassens te maken. Het is geen natuurwijn natuurlijk, want dat heeft een ander maakproces, maar wat we gedaan hebben is eigenlijk voor natuurwijnliefhebbers, dus eigenlijk wat je zegt, die smaken die je daarin herkent, om die hierin terug te brengen en ook om inderdaad een drank te maken die overeind blijft staan als je dus kiest voor een alcoholvrij alternatief. Het is inderdaad een volwassen drank. Ik vind dat afdrinken best wel lang, want ik proef het nog steeds.
En op een hele prettige manier. Het is heel aangenaam. Ik denk, als je dit in de zomer op een terras hebt, dan mis je gewoon de alcohol niet. Dat hoor ik wel vaak van mensen, ik wil wel gezellig, maar ik mis de alcohol zo. Het mist wat en dat heb je hier gewoon eigenlijk niet mee.
Nee, nou, ik denk dat je het zegt. Bedankt. Ja, dat is ook, dat delen wij. Dat is ook het doel geweest. Zeker.
Ja. Al die stukjes die er nog in zweven, dat is een soort van residu van de infusies. Nou zoals ik al zei, ik ben niet de producent, zeg maar, de maker of bedenker hiervan. Ik heb wel geholpen bij de producties, ja wat die residu precies is durf ik niet te zeggen. Ja we maken wel gebruik van, dus inderdaad zo’n infusie dat staat heel lang op water en dat filteren we wel, maar er blijft gewoon wel wat achter.
Ja, maar het zijn wel, het zijn pure dingen wat er allemaal in zit. Dus luzerne en verveine, ik denk gewoon echt aan. Gedroogde kruiden die we hebben ingetrokken, dus geen toevoeging in die zin. Dus het zijn wel overblijfselen. Het is allemaal van biologische oorsprong, maar het is niet zo dat de fles biologisch gecertificeerd is.
Nee, nou het is niet allemaal van biologische oorsprong. De druif wel, dus de druif is dus een heel groot deel van wat erin zit wel. Maar niet alles is van biologische oorsprong. Dat is ook omdat we met boeren werken die regeneratief werken, dan heb je ook geen biologische keurmerk. Met Roze Bunker werken ook met reststromen bijvoorbeeld, dus we maken wel hele bewuste keuzes.
En dan is soms biologisch niet de meest voor de hand liggende en is er een andere keuze die we beter kunnen maken. Ja, dus daarom is het ook geen keurmerk, omdat het niet allemaal biologisch is, of niet goed te achterhalen, of ja, precies biologisch is. Ja, helder. Zullen we dan de tweede proeven? Die heet Rouge en voiture-voiture.
Auto-oto, toch? Het is ook een leuk plaatje, dat je denkt, wat zie je erin? Ik zie er een auto in. Heel leuk dat ik ben geslaagd voor de test. Deze heeft ook weer die bruis.
Ontzettend leuke kleur. Ja, echt een mooie rode… Ja. Dat is heel bijzonder. En dit is op basis van…
Sangiovese. Interessant. Een andere druif. Dus deze is ook wel echt vol van smaak. Hij heeft ook wel wat fruit en florale tonen, bijvoorbeeld hibiscus.
Dat zou je best wel terug kunnen proeven. Heel kruidig, maar echt heel complex. Het is niet dat je denkt, we gaan nu een sapje drinken. Ook weer echt vol karakter. Ja.
Ja. Maar je zal wel merken dat deze ook weer echt anders is dan de oranje. En dat heel anders, maar ook heel veel rijp rood fruit, heel kruidig. Complex, een beetje rokerig. Sangiovese heeft ook altijd wel beetje dat rokerige.
Ook een beetje pittigheid. Ik zou het willen omschrijven als rode chilipepers, maar dan niet dat hele scherpe. Ja, nee, er zit inderdaad een peper in en dan moet ik even kijken, ik verspreek me nog wel eens welke peper het nou is, maar die peper die voegen we ook echt toe voor dat keelgevoel, maar, om die, gevoel van die alcohol een beetje na te bootsen. Maar er zit zeker peper in en je had ook gelijk over de rokerigheid, maar we gebruiken gerookte turf, die we zelf rapen en ook dus inderdaad die fruittonen. Dus Ik zeg het altijd in het Engels, red currants.
Luister
Bekijk