Mousserend
Mousserende wijn buiten Champagne — Crémant, Prosecco, Franciacorta, Cava en de technieken die ze maken.
Begrip
Dosage
Het kleine beetje suikeroplossing dat na het degorgeren aan champagne wordt toegevoegd om de uiteindelijke smaak te balanceren.
Muselet
De metalen kooi van vier draadjes die de kurk vasthoudt op een Champagne-fles. Uitgevonden 1844 door Adolphe Jacquesson om kurk-explosies onder hoge interne druk te voorkomen.
Stijl
Blanc de Blancs
Champagne gemaakt van uitsluitend witte druiven, in praktijk vrijwel altijd honderd procent Chardonnay.
Blanc de Noirs
Witte champagne gemaakt van uitsluitend zwarte druiven, doorgaans Pinot Noir, Pinot Meunier of een blend van die twee.
Brut
Doseringsaanduiding voor mousserende wijn: maximaal 12 g/l restsuiker. De facto standaard voor non-vintage Champagne, ~95 procent van de productie.
Brut Nature
Strengste doseringscategorie: 0 tot 3 g/l restsuiker, geen toegevoegde suiker. Ook Pas Dosé of Zéro Dosage. Toont de basiswijn ongenadig.
Cava
Spaanse mousserende DO uit voornamelijk Penedès, sinds 2020 gesegmenteerd in vier rijpingsklassen van 9 tot 36+ maanden.
Col fondo
Troebele Prosecco met hergisting in fles, ongedegorgeerd, sinds 2019 juridisch ingekaderd binnen de DOC.
Crémant
Franse mousserende AOC's buiten Champagne met traditionele methode, handpluk, hele tros-persing en minimaal negen maanden lees-rijping.
Demi-Sec
Halfzoete doseringscategorie voor mousserende wijn: 32 tot 50 g/l restsuiker. Klassiek bij dessert. Zeldzamer geworden in modern Champagne-aanbod.
Extra Brut
Doseringscategorie tussen Brut Nature en Brut: 0 tot 6 g/l restsuiker. Steeds populairder onder grower- en kwaliteitsgerichte Champagne-producenten.
Franciacorta
Italiaanse premium mousserende DOCG uit Lombardije, gemaakt volgens méthode traditionnelle met minimaal 18 maanden lees-rijping.
Prosecco
Italiaanse mousserende wijn uit Veneto en Friuli-Venezia Giulia, gemaakt van minimaal 85% Glera-druif via de charmat-methode.
Techniek
Autolyse
Afbraak van dode gistcellen tijdens lange rijping op gistdroesem in de fles. Bron van brioche, hazelnoot en romige tekstuur in Champagne en andere mousserende wijnen.
Charmat-methode
Tweede gisting van mousserende wijn in een afgesloten roestvrijstalen autoclaaf onder druk, in plaats van in de fles.
Dégorgement
Verwijderen van de gistdroesem uit de Champagne-fles na rijping. Hals invriezen, kroonkurk eraf, depot schiet eruit door de interne druk.
Liqueur d'Expédition
Mengsel van wijn en suiker dat na dégorgement aan de Champagne-fles wordt toegevoegd. Bepaalt de dosage-categorie (brut nature t/m doux).
Liqueur de Tirage
Het mengsel van wijn, suiker en gist dat aan de basiswijn wordt toegevoegd om in de fles een tweede fermentatie op gang te brengen.
Méthode ancestrale
Oudste mousserende techniek waarbij de eerste gisting in de fles wordt afgemaakt zonder toevoeging van gist of suiker.
Méthode Traditionnelle
Tweede fermentatie op fles buiten de Champagne-AOC, technisch identiek aan méthode champenoise maar zonder herkomstgarantie.
Prise de Mousse
De tweede fermentatie in de fles van Champagne en andere méthode traditionnelle wijnen. Gist eet toegevoegde suiker, produceert alcohol en CO₂. Duurt 6 tot 8 weken bij 10-12°C.
Remuage
Geleidelijk roteren en kantelen van de Champagne-fles om de gistdroesem in de hals te verzamelen vóór dégorgement. Uitgevonden bij Veuve Clicquot in 1816.
Tirage
Het bottelen van de basiswijn met liqueur de tirage (suiker + gist) om de tweede gisting in de fles te starten. Begin van de méthode champenoise.